Sách "Lỗ hổng giảng dạy" (The teaching gap) - Phần 3 - hướng nào cho giảng dạy toán học tại Mỹ

Sau khi nghiên cứu rất kĩ mô hình nghiên cứu bài học tại Nhật, nghiên cứu đưa ra một số phương án để có thể áp dụng mô hình này tại Mỹ. Cơ bản là cần phải có sự vào cuộc của toàn thể giáo viên và cả hệ thống giáo dục tại Mỹ. Mình đọc xong, mình thấy phải cần có sự kiên trì, quyết tâm lâu dài thì mới có thể làm được như vậy, chứ chưa nói bao giờ những hoạt động đó mang lại hiệu quả. Đành phải chấp nhận thôi, giảng dạy là một hoạt động văn hoá mà.

Nghiên cứu cũng chỉ ra một vấn đề là giáo viên tại Mỹ không được coi trọng, họ chỉ là người thi hành những kết quả nghiên cứu, và sau hết, là người bị đổ lỗi nhiều nhất khi việc thay đổi giáo dục không có hiệu quả. Những nhà nghiên cứu nhấn mạnh là giáo viên cần được tôn trọng hơn và được tham gia nhiều hơn vào các hoạt động nghiên cứu giảng dạy. Chính giảng dạy mới là đối tượng cần cải cách hơn cả, chứ không phải chỉ có đi tìm giáo viên giỏi. Hơn thế nữa, việc giảng dạy cũng cần được chuyên nghiệp hoá, cần có chuẩn mực rõ ràng, thay vì dạy học mang nặng tính cá nhân và ít tính chia sẻ như hiện tại

Quay lại mô hình nghiên cứu bài học tại Nhật, các nhà nghiên cứu đặt câu hỏi rằng liệu đó có phải là cách tốt và phù hợp để Mỹ áp dụng không. Để đi tìm câu trả lời, dự án mở rộng nghiên cứu việc giảng dạy của các nước có học sinh đạt kết quả cao ở môn Toán. Sự mở rộng này mang lại kết quả là họ rút ra được những điểm chung trong việc dạy toán ở các nước này: dạy toán tập trung vào việc giúp h.s hưng thú với các khái niệm Toán học cốt lõi và các bước giải toán chính. Mặc dù cách dạy ở các nước này không giống nhau, nhưng giáo viên cần hiểu được rằng có rất nhiều cách giảng dạy khác nhau để giúp hs đạt kết quả cao và từ đó học hỏi, cải tiến việc giảng dạy của mình.

Động lực nào cho giáo viên thay đổi? Thay vì làm theo những kết quả nghiên cứu, chính gv sẽ cải tiến bài giảng của mình dần dần bằng cách chia sẻ, học hỏi. Đay là một cách học-để-dạy. Qua quá trình này, bản thân gv sẽ tiến bộ - động lực quan trọng nhất trong quá trình này.

Vân vân và vân vân. Túm lại là đọc các chương cuối, mình vẫn thấy quá mông lung vì để cần thay đổi, cần rất nhiều nỗ lực lâu dài của rất nhiều người, rất nhiều yếu tố cần cho việc thay đổi này. Làm giáo dục được hơn một năm, mình cũng nhận thấy rất khó để có được cái gì đột phá ngay được, cần phải kiên trì tưng bước từng bước một.

Nghĩ về việc dạy toán ở Việt Nam, theo như cuốn sách này mô tả về Mỹ, thì mình đánh giá là việc dạy toán ở VN tốt hơn. Tuy nhiên, giáo dục VN có thể học hỏi gì? Theo mình, thay vì suốt ngày nỗ lực cải cách thi cử, sách giáo khoa mà không có một căn cứ rõ ràng thì nên có những nghiên cứu về giảng dạy hiện tại, đang có vấn đề gì, có thể cải tiến chỗ nào. Tính ra, mình cũng chưa thấy có dự án nào nghiên cứu tử tế đàng hoàng về giáo dục VN. Đọc xong cuốn sách này, muốn làm một cái quá đi :)

Thầy cô nào "trót" đọc được bài này hoặc đã đọc cuốn sách này, em cũng mong thầy cô sẽ học theo những kết quả nghiên cứu khuyến khích. Mỗi một thầy cô nỗ lực sẽ tạo nên sự thay đổi nhỏ, nhiều thầy cô, nhiều thế hệ se góp lại được những thay đổi đáng kể. Cám ơn thầy cô!